(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

   
     

3.అరణ్యపర్వము


అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 195

॥ శ్రీః ॥
3.195. అధ్యాయః 195
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
మార్కండేయేన యుధిష్ఠిరంప్రతి బ్రాహ్మణమాహాత్ంయప్రతిపాదకమండూకోపాఖ్యానకథనారంభః ॥ 1 ॥ ఇక్ష్వాకువంశజేన పరీక్షిన్నామకేన రాజ్ఞా మృగయార్థం వనం ప్రవిష్టేన ఉదకాదర్శనరూపసమయకరణేన మండూకకన్యాయాః పరిణయః ॥ 2 ॥ రాజ్ఞా సమయాతిలంఘనే తథా జలే నిమజ్జనం ॥ 3 ॥ తదన్వేషణాయ రాజ్ఞా మండూకహననే తాపసరూపిణా మండూకరాజేన తననివారణఏన తస్యాః స్వపుత్రీత్వకథనాదిపూర్వకం పునస్తస్మై తస్యాః ప్రదానం ॥ 4 ॥ మార్కండేయేన మండూకపున్యాః పుత్రయోః శలదలయోర్వృత్తకథనపూర్వకం వామదేవమునిమాహాత్ంయకథనం ॥ 5 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-195-0x(2402)(23610)
భూయ ఏవ బ్రాహ్మణమాహాత్ంయం వక్తుమర్హసీత్యబ్రవీత్పాండవేయో మార్కండేయం ॥ 3-195-1(23611)
అథాచష్ట మార్కండేయోఽపూర్వమిదం శ్రూయతాం బ్రాహ్మణానాం చరితం ॥ 3-195-2(23612)
అయోధ్యాయామిక్ష్వాకుకులోద్వహః పార్థివః పరీక్షిన్నామ మృగయామగమత్ ॥ 3-195-3(23613)
స ఏకోఽశ్వేన మృగమన్వసరత్ మృగో దూరమపాహరత్ ॥ 3-195-4(23614)
అధ్వని జాతశ్రమః క్షుత్తృష్ణాభిభూతశ్చైకస్మిందేశే నీలం గహనం వనషండమపశ్యత్ ॥ 3-195-5(23615)
తస్యావిశేషతో వనషండస్య మధ్యేఽతీవ రమణీయం సరో దృష్ట్వా సాశ్వ ఏవ వ్యగాహత ॥ 3-195-6(23616)
అథాశ్వస్తః స బిసమృణాలమశ్వాయాగ్రతో నిక్షిప్య పుష్కరిణీతీరే సంవివేశ తతః శయానో మధురంగీతమశృణోత్ ॥ 3-195-7(23617)
స శ్రుత్వాఽచింతయన్నేహ మనుష్యగతిం పశ్యామి కస్య స్వల్వయం గీతంశబ్ద ఇతి ॥ 3-195-8(23618)
అథాపశ్యత్కన్యాం పరమరూపదర్శనీయాం పుష్పాణ్యవచిన్వతీం గాయంతీం చ అథ సా రాజ్ఞః సమీపే పర్యక్రామత్ ॥ 3-195-9(23619)
తామబ్రవీద్రాజా కస్యాసి భద్రే కా వా త్వమితి సా ప్రత్యువాచ కన్యాఽస్మీతి తాం రాజోవాచార్థీ త్వయాఽహమితి ॥ 3-195-10(23620)
అథోవాచ కన్యా సమయేనాహం శక్యా త్వయా లబ్ధుం నాన్యథేతి రాజా తాం సమయమపృచ్ఛత్ మండూకరాజస్య కః సమయ ఇతి తతః కన్యేదమువాచ నోదకం మే దర్శయితవ్యమితి ॥ 3-195-11(23621)
స రాజా తాం బాఢమిత్యుక్త్వా తాం సమాగంయ తయాసహ తత్ర తస్థౌ ॥ 3-195-12(23622)
తతస్తత్రైవాసీనే రాజని సా సేనాఽన్వగచ్ఛత్ ॥ 3-195-13(23623)
పదేనానుపదం దృష్ట్వా రాజానం పరివార్యాతిష్ఠత అథ పర్యాశ్వస్తశ్చ రాజా తయైవ సహ శివికయా ప్రాయాదవిషాదః స్వనగరమనుప్రాప్య రహసి తయా రమమాణో న కాంశ్చిదపశ్యత్ ॥ 3-195-14(23624)
అథ ప్రధానామాత్యోఽభ్యాశచరాస్తస్య స్త్రియోఽపృచ్ఛత్ ॥ 3-195-15(23625)
కిమత్ర ప్రయోజనం వర్తతే ఇత్యథాబ్రువంస్తాః స్త్రియః ॥ 3-195-16(23626)
అపూర్వమివ పశ్యామ ఉదకం నాత్ర నీయత ఇత్యథామాత్యోఽనుదకం వనం కారయిత్వోదారవృక్షం బహుపుష్పఫలమూలం తస్య మధ్యే ముక్తాజాలమయీం పార్శ్వే వాపీం గూఢాం సుధోపలిప్తాం స రహస్యుపగంయ రాజానమబ్రవీత్ ॥ 3-195-17(23627)
వనమిదముదారమనుదకం సాధ్వత్ర సహైతయా గంయతామితి ॥ 3-195-18(23628)
స తస్య వచనాత్తయైవ సహ దేవ్యా తద్వనం ప్రావిశత్స కదాచిత్తస్మిన్కాననే రంయే తయైవ స వ్యవాహరదథక్షుత్తృష్ణార్దితః శ్రాంతోఽతిముక్తాగారమపశ్యత్ ॥ 3-195-19(23629)
తత్ప్రవిశ్యరాజా సహ ప్రియయా సుసంస్కృతాం విమలాం సలిలపూర్ణాం వాపీమపశ్త్ ॥ 3-195-20(23630)
దృష్ట్వైవ చ తాం తస్యాశ్చ తీరే సహైవ తయా దేవ్యాఽవాతిష్ఠత్ ॥ 3-195-21(23631)
అథ తా దేవీం స రాజాఽబ్రవీత్సాధ్వవతర వాపీసలిలమితి సా తద్వచ శ్రుత్వాఽవతీర్య వాపీం న్యమజ్జన్న పునరుదకాదుదమజ్జత్ ॥ 3-195-22(23632)
తాం స మృగయమాణో రాజా నాపశ్యద్వాపీమథ నిఃస్రావ్య మండూకం శ్వభ్రముఖే దృష్ట్వా క్రుద్ధ ఆజ్ఞాపయామాస స రాజా ॥ 3-195-23(23633)
సర్వమండూకవధః క్రియతామితి యోమయాఽర్థీ స మాం మృతమండూకోపాయనమాదాయోపతిష్ఠేదితి ॥ 3-195-24(23634)
అథ మండూకవధే ఘోరే క్రియమాణే దిక్షు సర్వాసు రమండూకాన్భయమావివేశ తే భీతా మండూకరాజ్ఞే యథావృత్తం న్యవేదయన్ ॥ 3-195-25(23635)
తతో మండూకరాట్ తాపసవేషధారీ రాజానమభ్యగచ్ఛదుపేత్య చైనమువాచ ॥ 3-195-26(23636)
మా రాజన్క్రోధవశం గమః ప్రసాదం కురు నార్హసి మండూకానామనపరాధినాం వధం కర్తుమితి శ్లోకౌ చాత్ర భవతః ॥ 3-195-27(23637)
మా మండూకాంజిఘాంసీస్త్వం కోపం సంధారయాచ్యుత। ప్రక్షిపంతి వధాద్భేకా జనానాం పరిజానతాం ॥ 3-195-28(23638)
ప్రతిజానీహి నైతాంస్త్వం ప్రాప్య క్రోధం విమోక్ష్యసే। అలం కృత్వా తవాధర్మం మండూకైః కిం హతైర్హి తే ॥ 3-195-29(23639)
తమేవంవాదినమిష్టజనవియోగశోకపరీతాత్మా రాజాఽథోవాచ ॥ 3-195-30(23640)
న హి క్షంయతే తన్మయా హనిష్యాంయేతానేతైర్దురాత్మభిః ప్రియా మే భక్షితా సర్వథైవ మే వధ్యా మండూకా నార్హసి విద్వన్మాముపరోద్ధుమితి ॥ 3-195-31(23641)
స తద్వాక్యముపలభ్యవ్యథితేంద్రియమనాః ప్రోవాచ ప్రసీద రాజన్నహమాయుర్నామ మండూకరాజో మమ సా దుహితా సుశోభనా నామ తస్యా హి దౌఃశీల్యమేతద్బహవస్తయా రాజానో విప్రలబ్ధపూర్వా ఇతి ॥ 3-195-32(23642)
తమబ్రవీద్రాజా యా సా తవ రదుహితా తయా సమర్థీ సా మే దీయతామితి ॥ 3-195-33(23643)
అథైనాం రాజ్ఞే పితాఽదాదబ్రవీచ్చైనామేనం రాజానం శుశ్రూషస్వేతి ॥ 3-195-34(23644)
స ఏవముక్త్వా దుహితరం క్రుద్ధః శశాప యస్మాత్త్వయా రాజానో విప్రలబ్ధా బహవస్తస్మాదబ్రహ్మణ్యాని తవాపత్యాని భవిష్యంత్యానృతికత్వాత్తవేతి ॥ 3-195-35(23645)
స చ రాజా తాముపలభ్య తస్యాం సురతగుణనిబద్ధహృదయో లోకత్రయైశ్వర్యమివోపలభ్య హర్షబాష్పసందిగ్ధయా వాచా ప్రణిపత్యాభిపూజ్య మండూకరాజమబ్రవీదనుగృహీతోస్మీతి ॥ 3-195-36(23646)
స చ మండూకరాజో దుహితరమనుజ్ఞాప్య యథాగతమగచ్ఛత్ ॥ 3-195-37(23647)
అథ కస్యచిత్కాలస్య తస్యాం కుమారాస్త్రయస్తస్య రాజ్ఞః సంబభూవుః శలో దలో బలశ్చేతి తతస్తేషాం జ్యేష్ఠం శలం సమయే పితా రాజ్యేఽభిషిచ్య తపసి ధృతాత్మా వనం జగామ ॥ 3-195-38(23648)
అథ కదాచిచ్ఛలో మృగయామనుచరన్మృగమాసాద్య రథేనాన్వధావత్ ॥ 3-195-39(23649)
సూతం చోవాచ శీఘ్రం మాం వాహయస్వేతి స తథోక్త సూతో రాజానమబ్రవీత్ ॥ 3-195-40(23650)
న క్రియతామనుబంధో నైష శక్యస్త్వయా మృగోఽయం గ్రహీతుం యద్యపి తే రథే యుక్తౌ వాంయౌ స్యాతామితి తతోఽబ్రవీద్రాజా సూతమాచక్ష్వ మే వాభ్యౌ వాజినౌ త్వా పృచ్ఛామీతి ॥ స ఏవముక్తో రాజభయభీతః సూతో వామదేవశాపభయభీతశ్చాస్యోపాచఖ్యౌ ॥ వామదేవస్యాశ్వౌ వాంయౌ మనోజవావితి ॥ 3-195-41(23651)
అథైనమేవం బ్రువాణమబ్రవీద్రాజా వామదేవాశ్రమం ప్రయాదహీతి స గత్వా వామదేవాశ్రమం తమృషిమబ్రవీత్ ॥ 3-195-42(23652)
భగవన్మృగో మే విద్ధః పలాయతే సంభావయితుమర్హసి వాంయౌ దాతుమితి తమబ్రవీదృషిర్దదాని తే వాంయౌ కృతకార్యేణ భవతా మమైవ వాంయౌ నిర్యాతయితవ్యౌ క్షిప్రమితి స చ తావశ్వౌ ప్రతిగృహ్యానుజ్ఞాప్య ఋషిం ప్రాయాద్వాజియుక్తేన రథేన మృగం ప్రతి గచ్ఛంశ్చాబ్రవీత్సూతమశ్వరత్నద్వయమావయోర్యోగ్యం నైతౌ ప్రతిదేయౌ వామదేవాయేత్యుక్త్వా మృగమవాప్య స్వనగరమేత్యాశ్వావంతఃపురేఽస్థాపయత్ ॥ 3-195-43(23653)
అథర్షిశ్చింతయామాస తరుణో రాజపుత్రః కల్యాణం పత్రమాసాద్య రమతే న మే వాంయౌ ప్రతినిర్యాతయత్యహో కష్టమితి ॥ 3-195-44(23654)
స మనసా విచింత్య మాసి పూర్ణే శిష్యమబ్రవీత్ ॥ 3-195-45(23655)
గచ్ఛాత్రేయ రాజానం బ్రూహి యది పర్యాప్తం నిర్యాతయోగాధ్యాయవాంయావితి స గత్వైవం తం రాజానమబ్రవీత్తరాజా ప్రత్యువాచ రాజ్ఞామేతద్వాహనమనర్హా బ్రాహ్మణా రత్నానామేవంవిధానాం న కించిత్ బ్రాహ్మణానామశ్వైః కార్యం సాధు గంయతామితి ॥ 3-195-46(23656)
స గత్వైతదుపాధ్యాయాయాచష్ట తచ్ఛ్రుత్వా వచనమప్రియం వామదేవః క్రోధపరీతాత్మా స్వయమేవ రాజానమభిగంయాశ్వార్థమచోదయన్న చాదదద్రాజా ॥ 3-195-47(23657)
వామదేవ ఉవాచ। 3-195-48x(2403)
ప్రపచ్ఛ వాంయౌ మమ పార్థివ త్వం
కృతం హి తే కార్యమాభ్యామశక్యం।
మా త్వా వధీద్వరుణో ఘోరపాశై-
ర్బ్రహ్మక్షత్రస్యాంతరే వర్తమానః ॥ 3-195-48(23658)
రాజోవాచ। 3-195-49x(2404)
అనడ్వాహౌ సువ్రతౌ సాధు దాంతా-
వేతద్విప్రాణాం వాహనం వామదేవ।
తాభ్యాం యాహి త్వం యత్ర కామో మహర్షే-
చ్ఛందాంసి వై త్వాదృశం సంవహంతి ॥ 3-195-49(23659)
వామదవే ఉవాచ। 3-195-50x(2405)
ఛందాంసి వై మాదృశం సంవహంతి
లోకేఽముష్మిన్పార్థివ యాని సంతి।
అస్మిస్తు లోకే మమ యానమేత-
దస్మద్విధానామపరేషాం చ రాజన్ ॥ 3-195-50(23660)
రాజోవాచ। 3-195-51x(2406)
చత్వారస్త్వాం వా గర్దభాః సంవహంతు
శ్రేష్ఠాశ్వతర్యో హరయో వాతరంహాః।
తైస్త్వం యాహి రక్షత్రియస్యైష వాహో
మమైవ వాంయౌ న తవైతౌ హి విద్ధి ॥ 3-195-51(23661)
వామదేవ ఉవాచ। 3-195-52x(2407)
ఘోరం వ్రతం బ్రాహ్మణస్యైతదాహు-
రేతద్రాజన్యదిహాజీవమానః।
అయస్మయా ఘోరరూపా మహాంత-
శ్చత్వారో వా యాతుధానాః సురౌద్రాః।
మయా ప్రయుక్తాస్త్వద్వధమీప్సమానా
వహంతు త్వాం శితశూలాశ్చతుర్ధా ॥ 3-195-52(23662)
రాజోవాచ। 3-195-53x(2408)
యే త్వాం విదుర్బ్రాహ్మణం వామదేవ
వాచా హంతుం మనసా కర్మణా వా।
తే త్వాం సశిష్యమిహ పాతయంతు
మద్వాక్యనున్నాః శితశూలాసిహస్తాః ॥ 3-195-53(23663)
[వామదేవ ఉవాచ। 3-195-54x(2409)
మమైతౌ వాంయౌ ప్రతిగృహ్య రాజన్
పునర్దదానీతి ప్రపద్య మే త్వం।
ప్రయచ్ఛ శీఘ్రం మమ వాంయౌ త్వమశ్వౌ
యద్యాత్మానం జీవితుం తే క్షమం స్యాత్ ॥ 3-195-54(23664)
రాజోవాచ। 3-195-55x(2410)
న బ్రాహ్మణేభ్యో మృగయా ప్రసూతా
న త్వాఽనుశాస్ంయద్యప్రభృతి హ్యసత్యం।
తవైవాజ్ఞాం సంప్రణిధాయ సర్వాం
తథా బ్రహ్మన్పుణ్యలోకం లభేయం ॥] 3-195-55(23665)
వామదేవ ఉవాచ। 3-195-56x(2411)
నానుయోగా బ్రాహ్మణానాం భవంతి
వాచా రాజన్మనసా కర్మణా వా।
యస్త్వేవం బ్రహ్మ తపసాఽన్వేతి విద్వాం-
స్తేన శ్రేష్ఠో భవతి హి జీవమానః ॥ 3-195-56(23666)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-195-57x(2412)
ఏవముక్తే వామదేవేన రాజన్
సముత్తస్థూ రాక్షసా ఘోరరూపాః।
తైః శూలహస్తైర్వధ్యమానః స రాజా
ప్రోవాచేదం వాక్యముచ్చైస్తదానీం ॥ 3-195-57(23667)
ఇక్ష్వాకవో వా యది మాం త్యజేయు-
ర్యే తే విధేయా భువి చాన్యే మహీపాః।
నోత్స్రక్ష్యేఽహం వామదేవస్ వాంయౌ
నైవంవిధా ధర్మశీలా భవంతి ॥ 3-195-58(23668)
ఏవం బ్రువన్నేవ స యాతుధానై-
ర్హతో జగామాశు మహీం క్షితీశః।
తతో విదిత్వా నృపతిం నిపాతిత-
మిక్ష్వాకవో వై దలమభ్యషించన్ ॥ 3-195-59(23669)
రాజ్యే తదా తత్ర గత్వా స విప్రః
ప్రోవాచేదం వచనం వామదేవః।
దలం రాజానం బ్రాహ్మణానాం హి దేయ-
మేవం రాజన్సర్వధర్మేషు దృష్టం ॥ 3-195-60(23670)
బిభేషి చేత్త్వమధర్మాన్నరేంద్ర
ప్రయచ్ఛ మే శీఘ్రమేవాద్య వాంయౌ।
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వామదేవస్ వాక్యం
స పార్థివః సూతమువాచ రోషాత్ ॥ 3-195-61(23671)
ఏకం హి మే సాయకం చిత్రరూపం
దుగ్ధం విషేణాహరసంగృహీతం।
యేన విద్ధో వామదేవః శయీత
సందశ్యమానః శ్వభిరార్తరూపః ॥ 3-195-62(23672)
వామదేవ ఉవాచ। 3-195-63x(2413)
జానామి పుత్రం దశవర్షం తవాహం
జాతం మహిష్యాం శ్యేనజితం నరేంద్ర।
ఏతం జహి త్వం మద్వచనాత్ప్రణున్న-
స్తూర్ణం ప్రియం సాయకైర్ఘోరరూపైః ॥ 3-195-63(23673)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-195-64x(2414)
ఏవముక్తో వామదేవేన రాజన్న-
ంతఃపురే రాజపుత్రం జఘాన।
స సాయకస్తిగ్మతేజా విసృష్టః
శ్రుత్వా దలస్తత్ర వాక్యం బభాషే ॥ 3-195-64(23674)
ఇక్ష్వాకవో హంత చరామి వః ప్రియం
నిహన్మీమం విప్రమద్య ప్రమథ్య।
ఆనీయతామపరస్తిగ్మతేజాః
పశ్యధ్వం మే వీర్యమద్య క్షితీశాః ॥ 3-195-65(23675)
వామదేవ ఉవాచ। 3-195-66x(2415)
యత్త్వమేనం సాయకం ఘోరరూపం
విషేణ దిగ్ధం మమ సందధాసి।
న త్వేతం త్వం శరవర్షం విమోక్తుం
సంధాతుం వా శక్ష్యసే మానవేంద్ర ॥ 3-195-66(23676)
రాజోవాచ। 3-195-67x(2416)
ఇక్ష్వాకవః పశ్త మాం గృహీతం
న వై శక్నోంయేష శరం విమోక్తుం
న చాస్య కర్తుం నాశమభ్యుత్సహామి
ఆయుష్మాన్వై జీవతు వామదేవః ॥ 3-195-67(23677)
వైమదేవ ఉవాచ। 3-195-68x(2417)
సంస్పృశ్యైనాం మహీషీం సాయకేన
తతస్తస్మాదేనసో మోక్ష్యసే త్వం।
తతస్తథా కృతవాన్పార్థివస్తు
తతో మునిం రాజపుత్రీ బభాషే ॥ 3-195-68(23678)
యథా యుక్తా వామదేవాహమేనం
దినేదినే సందిశంతీ నృశంసం।
బ్రాహ్మణేభ్యో మృగయతీ సూనృతాని
తథా బ్రహ్మన్పుణ్యలోకం లభేయం ॥ 3-195-69(23679)
వామదేవ ఉవాచ। 3-195-70x(2418)
త్వయా త్రాతం రాజకులం శుభేక్షణే
వరం వృణీష్వాప్రతిమం దదాని తే।
ప్రశాధీమం స్వజనం రాజపుత్రి
ఇక్ష్వాకురాజ్యం సుమహచ్చాప్యనింద్యే ॥ 3-195-70(23680)
రాజపుత్ర్యువాచ। 3-195-71x(2419)
వరం వృణే భగవంస్త్వేవమేష
విముచ్యతాం కిల్విషాదద్య భర్తా।
శివేన జీవామి సపుత్రబాంధవం
వరో వృతో హ్యేష మయా ద్విజాగ్ర్య ॥ 3-195-71(23681)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-195-72x(2420)
శ్రుత్వా వచ స మునీ రాజపుత్ర్యా-
స్తథాఽస్త్వితి ప్రాహ కురుప్రవీర।
తతః స రాజా ముదితో బభూవ
వాంయౌ చాస్మై ప్రదదౌ సంప్రణంయ ॥ 3-195-72(23682)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి మార్కండేయసమాస్యాపర్వణి పంచనవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 195 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-195-7 ఆశ్వస్త ఇతి ఛేదః ॥
3-195-16 ప్రయోజనం కర్తవ్యం ॥
3-195-19 అతిముక్తాగారం వాసంతీగృహం ॥
3-195-28 ప్రక్షీయతే ధనోద్రేకో జనానామవిజానతాం ఇతి ఝ. పాఠః। ధనోద్రేకః శ్రీతపసోరుత్కర్షః ॥
3-195-29 ప్తిజానీహి నిశ్చయం కురు। ప్రాప్య ప్రాపయ్య మృత్యుం। క్రోధం స్త్రీశోకజం। అలం కృత్వా మా కరు ॥
3-195-35 బ్రహ్మణ్యం బ్రాహ్మణహితం తేన రహితాని అబ్రహ్మణ్యాని ॥
3-195-41 వాంయౌ వామదేవీయౌ రథే యుక్తౌ అశ్వౌ అశ్వతరౌ ॥
3-195-44 పత్రం వాహనం ॥
3-195-48 అంతరే భేదే ॥
3-195-51 వాహో వాహనం ॥
3-195-52 యదేతత్ బ్రాహ్మణస్య స్వం ఆజీవమాన ఉపజీవమానోసి ఏతదిహ ఘోరమనిష్టపాకం వ్రతం కర్మ ఆహురిత్యన్వయః।
వహంతు చతుర్దిక్షు ప్రాపయంతు చతుర్ధాకృత్వేతి శేషః ॥
3-195-53 త్వాం మాం హంతుముద్యుక్తం తే మదీయాస్త్వామేవ పాతయంత్విత్యర్థః ॥
3-195-55 అసత్యం మిథ్యావాదినమపి త్వా త్వాం నానుశాస్మి న దండయామి। అద్యప్రభృతి తవాజ్ఞామితి సంబంధః। తవాపరాధాన్ క్షమిష్యే ఆజ్ఞయా చ వర్తిష్యే ఇతి వరద్వయం జ్ఞేయం ॥
3-195-56 అనుయోగః శాసనం। అదండ్యా బ్రాహ్మణా ఇత్యర్థః। బ్రహ్మ బ్రాహ్మణజాతిం।
యో బ్రాహ్మణసేవీ స జీవత్యన్యో నశ్యతీత్యర్థః। వరద్వయమపి నిరర్థకమితి భావః ॥
3-195-58 బ్రహ్మందలో వా విధేయా మే యది చేమే విశోపి ఇతి ఝ. పాఠః।
దలః కనిష్ఠో భ్రాతా। రవిధేయా ఆజ్ఞాకారిణః ॥
3-195-59 నిపాతితం మృతం ॥
3-195-63 ఏతం జహి తవ సాయకస్త్వత్పుత్రమేవ హింసిష్యతి నతు మామిత్యర్థః ॥
3-195-67 ఏవముక్త్వా వామదేవేన స్తంభితహస్తపాదో రాజోవాచ ఇక్ష్వాకవ ఇతి ॥
3-195-68 సంస్పృశ్య హత్వా। ఏనసో బ్రహ్మహత్యాధ్యవసాయజాత్పాపాత్ ॥
3-195-69 ఏనం నృశంసం భర్తారం దినేదినే సూనృతాని కల్యాణకరాణి వాక్యాని సందిశంతీతి సంబంధః।
బ్రహ్మణేభ్యో మృగయతీ బ్రాహ్మణాన్ సేవితుమిచ్ఛంతీ ॥


మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.